8 sierpnia 2026 roku Instytut Pamięci Narodowej otwiera drzwi swojego centralnego magazynu w Warszawie oraz księgarń w całej Polsce, inaugurując tegoroczne Dni Wydawnictwa IPN. To rzadka okazja, by zajrzeć za kulisy instytucji, która przez resztę roku pozostaje zamknięta dla postronnych, zarówno jej magazyny wydawnicze, jak i archiwum gromadzące 31 kilometrów akt.
Najważniejsze:
- Inauguracja odbędzie się 8 sierpnia 2026 r. w całej Polsce; promocyjna sprzedaż trwa od 9 do 31 sierpnia, zarówno w placówkach stacjonarnych IPN, jak i za pośrednictwem sklepu internetowego ksiegarniaipn.pl.
- W Warszawie przy ul. Kłobuckiej 21 otwarty zostanie na jeden dzień magazyn centralny Wydawnictwa IPN, miejsce niedostępne na co dzień dla osób z zewnątrz, z książkami dostępnymi już od 1 zł.
- Program towarzyszący obejmuje zwiedzanie archiwum liczącego 31 km akt, warsztaty rysowania postaci komiksowych, strefę rekonstrukcji podziemnego ruchu wydawniczego lat 80. oraz losowanie nagród dla kupujących powyżej określonego progu kwotowego.
- Na zwiedzanie archiwum i warsztaty komiksowe obowiązują wcześniejsze zapisy, liczba miejsc jest ograniczona, warto rezerwować z wyprzedzeniem.
- Poza Warszawą własne programy wydarzeń przygotowały oddziały IPN w całej Polsce.
Czym są Dni Wydawnictwa IPN i kogo dotyczą
IPN wydaje rocznie dziesiątki tytułów, od naukowych edycji źródeł i raportów śledczych, przez albumy fotograficzne, po komiksy historyczne dla dzieci. Większość tych publikacji nie trafia do zwykłych sieci dystrybucji. Dni Wydawnictwa to jeden z niewielu momentów w roku, kiedy cały katalog ląduje w jednym miejscu, w cenach niedostępnych przy regularnej sprzedaży. W przeciwieństwie do Warszawskich Targów Książki czy festiwali komiksowych, to wydarzenie łączy sprzedaż z bezpośrednim dostępem do zamkniętych na co dzień przestrzeni instytucji, magazynu i archiwum, czego żaden komercyjny event nie oferuje.
Jeden dzień, dwie lokalizacje w Warszawie
Inauguracja w stolicy odbędzie się w magazynie centralnym przy ul. Kłobuckiej 21 (w godzinach 10.00–16.00). Magazyn na Kłobuckiej będzie otwarty wyłącznie tego jednego dnia, to miejsce przechowywania nakładów wydawniczych, na co dzień niedostępne dla czytelników. Sama możliwość wejścia do środka jest dla wielu odwiedzających atrakcją samą w sobie, niezależnie od zakupów.
Kto skorzysta najbardziej, i jak zaplanować wizytę
Nauczyciel historii może przy jednej wizycie skompletować materiały do kilku lekcji w cenach trudnych do osiągnięcia przy regularnym zakupie. Student znajdzie edycje źródeł i opracowania naukowe, których cena w normalnej dystrybucji potrafi zniechęcać. Rodzice z dziećmi mają warsztaty i albumy w promocyjnych cenach. Kolekcjoner dokumentów epoki PRL, oryginalny drugi obieg i informacje o projektach archiwalnych. Sprzedaż promocyjna nie kończy się 8 sierpnia: od 9 do 31 sierpnia trwa we wszystkich stacjonarnych placówkach IPN oraz w sklepie internetowym, co daje ponad trzy tygodnie osobom spoza Warszawy lub tym, którzy nie zdążą na inaugurację.
Osoby planujące wydać więcej mogą liczyć na dodatkową atrakcję, przy zakupach przekraczających określony próg cenowy organizatorzy przewidzieli możliwość zakręcenia kołem fortuny i wygrania jednej z kilku nagród.
Archiwum, które na co dzień pozostaje zamknięte
Jedną z głównych atrakcji inauguracji będzie możliwość zwiedzenia Archiwum IPN pod hasłem „Co skrywają magazyny archiwalne?”. Archiwum liczy 31 kilometrów akt, to dystans zbliżony do trasy z centrum Warszawy na obrzeża aglomeracji. Tyle miejsca zajmują dokumenty gromadzone przez dziesięciolecia: akta bezpieki, materiały dotyczące zbrodni wojennych, dokumenty represji. Na co dzień dostęp jest ściśle ograniczony, archiwum obsługuje przede wszystkim śledztwa, wnioski badaczy i kwerendy rodzinne. Otwarcie go dla zwiedzających to wydarzenie wyjątkowe, a nie rutynowy punkt kalendarza. Na zwiedzanie obowiązują zapisy, miejsca są ograniczone, co jest realnym powodem, by nie odkładać rezerwacji na ostatnią chwilę. Szczegółowe informacje o zapisach najlepiej uzyskać bezpośrednio w IPN przed wydarzeniem.
Warsztaty komiksowe, nie tylko dla dzieci
Warsztaty rysowania postaci z komiksów poprowadzą Hubert Ronek i Agata Ronek, duet odpowiedzialny za dwie popularne serie wydane przez IPN: opowieść o losach chłopca w czasie II wojny światowej oraz przygodową serię dla młodszych czytelników. Uczestnicy będą mogli zdobyć autografy, a na udział obowiązują wcześniejsze zapisy. Komiksy historyczne IPN łączą fabułę przygodową z dokumentacją historyczną, co czyni je narzędziem dydaktycznym trudnym do zastąpienia. Spotkanie z ich autorami to okazja, której nie oferuje żaden standardowy festiwal komiksowy.
Drugi obieg odtworzony na żywo
Szczególnym punktem programu jest strefa rekonstrukcji pokazująca, jak w Polsce okresu PRL powielano i rozpowszechniano druki oraz ulotki niezależnej prasy. Organizatorzy odtworzą punkt kolportażu wydawnictw niezależnych z lat 80. XX w., wyposażony w autentyczne publikacje z tamtych lat.
Odwiedzający zobaczą, jak działał sitodruk, jedna z kluczowych metod reprodukcji prasy drugiego obiegu w dobie stanu wojennego. Na miejscu znajdzie się rekonstrukcja urządzenia powielającego, którego używało podziemne wydawnictwo działające pod patronem szwedzkiego polityka. Jeden z dawnych drukarzy opowie o kulisach tej działalności. Do zobaczenia będzie również replika wyrzutni służącej do szerokoformatowego i dyskretnego rozprowadzania ulotek drugiego obiegu. Możliwe będzie też pozyskanie oryginalnych druków z tamtego okresu.
Trudno o bardziej namacalny sposób opowiadania o historii cenzury i oporu wobec niej niż działająca na żywo powielarka. Dla starszych odwiedzających to spotkanie z własną pamięcią; dla młodszych, pierwszy bezpośredni kontakt z techniką, która pozwalała ominąć kontrolę państwa nad informacją.
Spotkania, konkursy i projekty archiwalne
W programie znalazła się strefa poświęcona czasopismom naukowym IPN, gdzie odbędą się rozmowy z osobami tworzącymi periodyki Instytutu. Organizatorzy przygotowali również konkurs fotograficzno-historyczny pod nazwą „Oś czasu”.
Na miejscu działać będą punkty informacyjne trzech projektów Instytutu:
- „Archiwum Polskich Losów”seria wydawnicza Archiwum IPN prezentująca biografie ludzi, których poświęcenie i wysiłek przyczyniły się do odbudowania polskiej niepodległości.
- „Archiwum Pełne Pamięci”ogólnopolski projekt mający na celu zabezpieczenie prywatnych, rodzinnych zbiorów dokumentów i pamiątek związanych z najnowszą historią Polski. Jeśli w domu leżą zdjęcia, listy czy dokumenty z okresu PRL lub II wojny, tu można dowiedzieć się, jak je ocalić i udostępnić badaczom.
Przegląd atrakcji inauguracji 8 sierpnia 2026 r.
| Atrakcja | Dla kogo | Godziny / czas trwania | Zapisy wymagane |
|---|---|---|---|
| Sprzedaż książek od 1 zł | Wszyscy | 10.00–16.00 | Nie |
| Koło fortuny przy zakupach powyżej progu | Wszyscy kupujący | 10.00–16.00 | Nie |
| Zwiedzanie Archiwum IPN (31 km akt) | Dorośli, młodzież | Brak szczegółowych danych, zapytaj IPN | Tak |
| Warsztaty rysowania postaci komiksowych | Dzieci, młodzież, dorośli | Brak szczegółowych danych, zapytaj IPN | Tak |
| Strefa rekonstrukcji drugiego obiegu | Wszyscy | 10.00–16.00 | Nie |
| Spotkania z redaktorami periodyków IPN | Dorośli, badacze | 10.00–16.00 | Nie |
| Konkurs fotograficzno-historyczny „Oś czasu” | Wszyscy | 10.00–16.00 | Nie |
| Punkty informacyjne projektów archiwalnych | Wszyscy | 10.00–16.00 | Nie |
Uwaga: godziny dotyczą lokalizacji przy ul. Kłobuckiej 21 w Warszawie. Harmonogramy oddziałów IPN w innych miastach mogą się różnić, sprawdź na stronach poszczególnych placówek.
Najczęściej zadawane pytania
Czy można kupić książki online już podczas inauguracji, czy dopiero od 9 sierpnia?
Inauguracja 8 sierpnia dotyczy wyłącznie sprzedaży stacjonarnej, w magazynie przy ul. Kłobuckiej 21 i w placówkach w całej Polsce. Promocyjna sprzedaż internetowa rusza 9 sierpnia i trwa do 31 sierpnia.
Jak zapisać się na zwiedzanie archiwum i warsztaty komiksowe?
Źródło IPN informuje, że na obie atrakcje obowiązują zapisy, ale nie podaje szczegółowego trybu rejestracji. Najlepiej skontaktować się bezpośrednio z IPN, telefonicznie pod numerem podanym na stronie ipn.gov.pl lub mailowo, przed datą inauguracji, by uniknąć sytuacji braku wolnych miejsc w dniu wydarzenia.
Dla jakich grup wiekowych przeznaczone są warsztaty rysowania komiksów?
Zaproszenie skierowane jest do wszystkich czytelników, zarówno na warsztaty, jak i po autografy. Prowadzący tworzą serie skierowane głównie do młodszego odbiorcy, jednak spotkania z autorami komiksów przyciągają zwykle szerokie spektrum wiekowe.
Czy wydarzenia odbywają się tylko w Warszawie?
Nie. Oddziały IPN w całej Polsce przygotowały własne programy inauguracji. Szczegółowy harmonogram każdej placówki warto sprawdzić bezpośrednio na stronie ipn.gov.pl lub kontaktując się z lokalnym oddziałem Instytutu.
Co z osobami, które nie mogą przyjechać 8 sierpnia?
Promocyjna sprzedaż trwa przez cały sierpień, od 9 do 31, zarówno w placówkach stacjonarnych IPN, jak i w sklepie internetowym. Atrakcje towarzyszące zaplanowano jednak wyłącznie na dzień inauguracji, szczegóły dotyczące poszczególnych wydarzeń warto sprawdzić bezpośrednio w IPN.
Fot. Instytut Pamięci Narodowej / Wikimedia Commons (Public domain)
