Zima 1944 roku stawiała wołyńskich konspiratorów przed dylematem niespotkanym w innych okręgach AK: jak jednocześnie bronić polskiej ludności przed ludobójstwem, bić Niemców i negocjować własne istnienie z nadciągającą Armią Czerwoną. Odpowiedzią była 27. Wołyńska Dywizja Piechoty AK – formacja stworzona w dwa tygodnie z rozbitych placówek konspiracyjnych i obrońców umocnionych wiosek, która stoczyła dziesiątki bojów na trzech frontach jednocześnie.