Dom, który przez ponad dekadę pozostawał dostępny wyłącznie dla prywatnych gości architekta, otwiera wnętrza dla wszystkich chętnych. Robert Konieczny, założyciel katowickiej pracowni KWK Promes, zaprasza na dwudniowe wydarzenie w swojej Arce w Brennej, budynku, który w 2017 roku wygrał kategorię najlepszego domu globalnego rankingu magazynu „Wallpaper”.
Najważniejsze:
- W dniach 18 i 19 lipca w Brennej w Beskidach odbędzie się dwudniowe wydarzenie otwarte w Arce Koniecznego; rejestracja trwa online, a liczba uczestników jest ograniczona ze względu na wielkość budynku.
- W 2017 roku dom Koniecznego otrzymał od redakcji prestiżowego magazynu „Wallpaper” tytuł najlepszego domu świata w ramach Wallpaper Design Awards, jedno z najwyższych wyróżnień dostępnych dla domu jednorodzinnego na arenie międzynarodowej.
- Od wybudowania rezydencji w 2013 roku jej wnętrza pozostawały niedostępne dla publiczności; zbliżające się wydarzenie to pierwsza okazja, by zobaczyć budynek od środka.
- Wydarzenie to okazja, by zapoznać się z procesem projektowania i oceną tego, które decyzje projektowe sprawdziły się po ponad dekadzie codziennego użytkowania.
Dom, który zaskoczył nawet budowniczych
W 2013 roku Robert Konieczny wzniósł w Brennej w Beskidach rezydencję dla siebie i swojej rodziny. Budynek, który architekt nazwał Arką ze względu na kształt bryły przywodzący na myśl łódź osiadłą na zboczu wzgórza, z czasem trafił na łamy wiodących światowych wydawnictw architektonicznych.
Bryła zestawia tradycyjną sylwetkę domu z dwuspadowym dachem z surowym, minimalistycznym betonem. Efekt wzmacnia sposób posadowienia: fragment budynku unosi się nad powierzchnią terenu, co w momencie realizacji stanowiło rozwiązanie eksperymentalne, wykraczające daleko poza ówczesne standardy polskiego budownictwa mieszkaniowego. Właśnie takie szczegóły, skala uniesienia, faktury połączeń, zachowanie materiałów w górskim klimacie czy akustyka pomieszczeń, są niemożliwe do ocenienia na podstawie fotografii i ujawnią się dopiero podczas bezpośredniej wizyty.
Czego nie widać na fotografiach: nagrody, kontekst i realna skala osiągnięcia
Arka niemal natychmiast po ukończeniu wzbudziła zainteresowanie środowiska architektonicznego w kraju i za granicą. W 2016 roku projekt znalazł się wśród prac zgłoszonych do rozważenia przez jury Nagrody Fundacji Miesa van der Rohe, jednego z najważniejszych europejskich wyróżnień architektonicznych, przyznawanego realizacjom szczególnie znaczącym dla dziedziny. W tym samym roku dom sięgnął po pierwszą nagrodę w kategorii obiektów mieszkalnych w plebiscycie Polska Architektura 2016, Grand Prix konkursu Polska Architektura XXL oraz Nagrodę Architektoniczną „Polityki”.
Punktem kulminacyjnym była nagroda przyznana w 2017 roku przez redakcję magazynu „Wallpaper” w ramach Wallpaper Design Awards. W tej samej edycji, w rozmaitych kategoriach, nominowane były pracownie kształtujące globalną architekturę od dekad, Herzog & de Meuron, Snøhetta, Zaha Hadid Architects i MVRDV. Wallpaper Design Awards różni się od Nagrody Pritzkera, która honoruje architektów za całokształt dorobku: to wyróżnienie skupione na konkretnych projektach i obiektach, ocenianych pod kątem wpływu na współczesny design i mieszkalnictwo. Dla domu jednorodzinnego zwycięstwo w tej kategorii oznacza uznanie za realizację wyznaczającą kierunek budownictwa mieszkaniowego w skali ponadnarodowej. Zestawienie Arki z pracowniami tej rangi nie jest ozdobnikiem w notce prasowej, to miara realnego zasięgu, jaki projekt Koniecznego osiągnął poza Polską.
Warto zapytać o szerszy kontekst: co taka nagroda daje polskiemu rynkowi? Przede wszystkim wiarygodność. Architektura mieszkaniowa w Polsce przez lata bywała pomijana w dyskusjach o designie klasy światowej. Arka jako przykład z własnego podwórka, rozpoznawany globalnie, zmienia punkt odniesienia dla inwestorów, deweloperów i projektantów, pokazuje, że eksperymentalne podejście do formy i materiału nie jest zastrzeżone dla zagranicznych metropolii.
Czego nie widać na fotografiach: detale, które ujawnia dopiero czas
Przez ponad dekadę wnętrza Arki pozostawały niedostępne dla publiczności. Fotografie w albumach i magazynach branżowych pozwalają ocenić bryłę i kompozycję, ale nie oddają tego, co decyduje o jakości przestrzeni mieszkalnej: proporcji pomieszczeń wobec otaczającego krajobrazu, sposobu, w jaki surowy beton reaguje na górskie światło o różnych porach roku, ani tego, jak eksperymentalne decyzje projektowe przekładają się na codzienne funkcjonowanie domu po ponad dekadzie użytkowania.
To ostatnie zagadnienie ma szczególną wartość dla projektantów, inwestorów i wszystkich planujących własne realizacje. Wizyta daje okazję do zapoznania się nie tylko z inspiracjami i procesem twórczym, lecz także do refleksji nad tym, które rozwiązania okazały się właściwe, a które wymagały korekty po latach. Taka perspektywa, użytkownika i architekta w jednej osobie, oceniającego własne decyzje z dystansem czasu, jest rzadsza i cenniejsza niż sama architektura Arki. Dla zwykłego inwestora czy kogoś rozważającego budowę domu to okazja, by usłyszeć z pierwszej ręki, czego nie mówią katalogi materiałów budowlanych ani foldery deweloperów.
Jak dotrzeć i co warto wiedzieć przed wyjazdem
Konieczny przestrzegał wprost w rozmowie z magazynem „Sukces”: „Namawiam jedynie, żeby nie jechać do nas samochodem, bo teren jest trudny. Wiele razy wyciągaliśmy auta gości za pomocą traktora czy koni”. To nie anegdota, lecz praktyczna wskazówka dotycząca dojazdu, warto ją potraktować poważnie przy planowaniu wizyty. Szczegóły logistyczne, w tym dostępne opcje dojazdu, najlepiej zweryfikować bezpośrednio na stronie rejestracji. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc wynikającą z wielkości budynku, rejestrację warto przeprowadzić możliwie szybko.
Najczęściej zadawane pytania
Kiedy i gdzie odbędzie się wydarzenie?
Dwudniowe zwiedzanie zaplanowano na 18 i 19 lipca w Brennej w Beskidach. Zapisy prowadzone są online.
Czy wcześniej można było oglądać Arkę od środka?
Nie, przez ponad dekadę od wybudowania domu w 2013 roku wnętrza pozostawały dostępne wyłącznie dla gości zapraszanych prywatnie przez architekta. Osoby odwiedzające Brenną mogły oglądać budynek jedynie z zewnątrz. Zbliżające się wydarzenie to pierwsza publiczna okazja, by wejść do środka.
Ile miejsc jest dostępnych i ile kosztuje wejście?
Źródło informuje, że liczba uczestników jest ograniczona ze względu na wielkość domu, nie podaje jednak dokładnej liczby miejsc ani ewentualnych kosztów uczestnictwa. Szczegółowe warunki należy sprawdzić na stronie rejestracji.
Co można zyskać z wizyty poza oglądaniem architektury?
Konieczny zapowiada szczerą ocenę własnych decyzji projektowych po ponad dekadzie codziennego użytkowania, co się sprawdziło, co wymagało korekty i jak dom zmienił się w czasie. To cenna perspektywa nie tylko dla architektów, lecz również dla inwestorów i osób planujących budowę własnego domu.
Kto poprowadzi oprowadzanie?
Wydarzenie organizuje Robert Konieczny, założyciel katowickiej pracowni KWK Promes, który jest jednocześnie projektantem i mieszkańcem Arki.
Fot. Sebastien Devocelle / Pexels
