redakcja

225 lat temu urodził się Georg Jacob Steenke, pruski inżynier, który rozwiązał pozornie nierozwiązywalny problem: jak przeprowadzić statek przez wzgórze bez silników i bez trzydziestu śluz. Jego odpowiedzią był system pochylni napędzanych wyłącznie grawitacją wody – działający do dziś, podczas gdy amerykański pierwowzór, który go zainspirował, nie istnieje od dawna.

We wrześniu 2026 roku wytwórnia Rhino wydaje 'Eternal (Live)' – zestaw 14 płyt CD i dwóch DVD z nagraniami z 16 koncertów Joy Division. To pierwsze oficjalne archiwum sceniczne zespołu, który w ciągu czterech lat zdążył nagrać tylko dwa albumy, a mimo to zmienił oblicze muzyki popularnej.

Dla Moskwy zdrajca, dla Kijowa symbol wolności, dla Polaków bohater romantyczny. Iwan Mazepa urodził się w szlacheckiej rodzinie Rzeczypospolitej, kształcił się na dworze Jana Kazimierza i przez dwadzieścia dwa lata rządził Hetmanatem Lewobrzeżnym, lawirując między carem, królem polskim i królem szwedzkim. Jego klęska pod Połtawą i śmierć na osmańskim wygnaniu zamknęły epokę kozackiej autonomii, a klątwa Cerkwi – formalnie nieodwołana do dziś – czyni z niego postać wciąż politycznie żywą.

28 czerwca 1956 roku robotnicy poznańskich zakładów metalowych wyszli na ulicę. Władze PRL odpowiedziały dziesięcioma tysiącami żołnierzy i czterystu czołgami. Zginęło co najmniej pięćdziesiąt osiem osób – cztery piąte z nich nie brało aktywnego udziału w walkach. Poznański Czerwiec był pierwszym strajkiem generalnym w historii PRL i otwarciem długiego rozdziału polskich protestów robotniczych.

Rekord ciepła z Opolszczyzny liczy sobie ponad sto lat i wciąż pozostaje nienaruszony. Rekord zimna padł w lutym 2025 roku w tatrzańskim kotle, który przez większość historii polskiej meteorologii w ogóle nie był mierzony. Co te dwa ekstrema mówią o polskim klimacie i gdzie leżą granice naszej wiedzy?

Bogdan Kalus ocenił udział Daniela Olbrychskiego w 11. sezonie „Rancza" jako frajdę i wielką przyjemność. Aktor wcieli się w zupełnie nową postać – Ignacego Japycza. Kalus zdradził też, że scenariusz sześciu nowych odcinków jest według niego najlepiej napisany w historii serialu. Premiera planowana jest na późną jesień 2026 r.

W czerwcu 2026 roku w Słubicach padł nowy rekord temperatury w Polsce, bijąc wynik sprzed ponad stu lat. Ale prawdziwą zagadką jest co innego: gdy sto lat temu termometry w kilku miejscach kraju dobijały do czterdziestu stopni, przedwojenna prasa ledwo raczyła o tym wspomnieć. Co zmieniło się między tamtym latem a dzisiejszym – i dlaczego sama liczba stopni to najmniej istotna część tej historii?